Om 23u lag hij vaak nog wakker. Niet omdat hij niet wilde slapen. Zijn hoofd kon gewoon niet stoppen. Dat is het probleem bij veel hoogbegaafde kinderen. Het zit vaak in hun hoofd. Een actief, intensief brein dat de hele dag indrukken heeft opgeslagen, verbanden heeft gelegd, vragen heeft geformuleerd: dat brein schakelt niet vanzelf uit als de lamp uitgaat.
Waarom HB-kinderen moeite hebben met slapen
Het gaat om drie dingen die samenhangen.
- Een brein dat altijd aan staat. Hoogbegaafde kinderen denken sneller, dieper en meer tegelijk. ‘s Avonds, als de externe prikkels wegvallen, maakt het brein ruimte voor alles wat overdag niet verwerkt is.
- Overprikkeling. Een dag vol school, interactie, prikkels, aanpassen. Dat kost energie. Maar het zorgt ook voor een hoog activeringsniveau dat niet vanzelf daalt.
- Angst en piekeren. HB-kinderen zijn vaak gevoelig voor wat er morgen gaat gebeuren, voor conflicten die ze hebben meegemaakt, voor onrecht in de wereld. Dat ligt ‘s nachts op tafel.
Wat helpt: concrete strategieën
1.Een vast avondritueel. Voorspelbaarheid helpt het zenuwstelsel om te kalmeren. Dezelfde volgorde elke avond, dezelfde tijden.
2. Geen schermen een uur voor bedtijd. Voor HB-kinderen extra belangrijk: schermen zijn prikkelbronnen, en dat is precies wat je ‘s avonds niet nodig hebt. lees ook: Zo maak je duidelijke afspraken over de schermtijd van je kinderen
3. Een gespreksmoment vroeg op de avond. Niet vlak voor het slapengaan, maar eerder. Geef je kind ruimte om te vertellen wat er in zijn hoofd zit. Dat maakt het hoofd wat lichter.
4. Gestructureerde ontspanning. Voorlezen, luisterverhalen, rustgevende muziek, een warm bad. Bewust gekozen als overgang naar slaap. lees ook: Gevoelens bespreekbaar maken via boeken
5. Aanvaarding. Sommige HB-kinderen slapen later dan gemiddeld. Als je dat weet, kun je de avond daarop aanpassen in plaats van er telkens tegenin te gaan.
6. Mindfulness en ontspannende technieken hielpen ook een tijdje bij onze kinderen. Ook magnesium wrijven. Lees dit: Hoe mindfulness voor kinderen wél werkt!
Wat NIET helpt
- Boos worden of straf geven voor niet kunnen slapen. Het kind kan er niets aan doen.
- Steeds meer regelgeving. Hoe meer druk, hoe meer activering.
- Schermen als alternatief als het toch niet lukt. Dat verlengt het probleem alleen.
- Ontkennen dat er een probleem is. Als je kind structureel te weinig slaap krijgt, heeft dat impact op alles: stemming, concentratie, emotieregulatie, leren.
lees ook: Naar bed gaan is gedoe… Bij jou ook?
Onze nachten
Bij ons thuis is slaap al jaren een punt van aandacht. Mijn oudste was een moeilijke slaper van bij de geboorte. Ook de jongste sliep eigenlijk niet zo goed. Beiden riepen ons tot ‘s nachts uit het bed. Ook had V. op een bepaald moment last van Night terrors.
Wat geholpen heeft: het ritueel, de vroege gespreksmomenten, en het accepteren dat hij later inslaap valt dan zijn leeftijdsgenoten.
Wat ook geholpen heeft: weten waarom. Als ik begrijp dat zijn brein niet stopt omdat het te veel te verwerken heeft, dan is mijn reactie anders. Minder ongeduldig. Meer aanwezig.
Herken jij dit?
Slaap is een onderwerp waar ouders zich schuldig over voelen. Ik ook. Maar het is geen falen. Het is een uitdaging die veel gezinnen met HB-kinderen kennen.
Vertel het me in de reacties. Wat werkt bij jullie thuis?
XOXO Nathalie
No Comments